Білім сапасы туралы айтқанда біз көбіне бір ғана санға сүйенгіміз келеді: тест нәтижесі, рейтинг, грант саны немесе мектептің орташа балы. Сан керек. Бірақ жалғыз сан күрделі жүйенің үнін толық жеткізе алмайды.
Мәселе өлшеудің өзінде емес, өлшемді мақсатпен шатастыруда. Егер жүйе тек баллды өсіруге жұмыс істесе, онда оқушының түсінуі, мұғалімнің еркіндігі және мектептің ішкі мәдениеті екінші қатарға ығысады.
Сапаны көру үшін бірнеше қабат қажет: білімнің беріктігі, тең қолжетімділік, оқушының ойлау дағдысы, мұғалімнің кәсіби ортасы және деректің уақытылы жаңаруы. Бұлардың әрқайсысы бөлек көрсеткіш емес, бір-бірімен байланысқан тірі контекст.
Қазақстанда дерек бар, бірақ ол жиі кешігіп келеді немесе шешім қабылдайтын адамға түсінікті тілде берілмейді. Дерек есеп үшін емес, әрекет үшін қажет. Жақсы метрика сұрақты жауып тастамайды, керісінше дұрыс сұрақ қоюға көмектеседі.
Мысалы, бір мектептің нәтижесі төмен болса, оны бірден әлсіз мектеп деп атау оңай. Бірақ сол мектептің әлеуметтік жағдайы, кадр тұрақтылығы, интернет сапасы және оқушылардың бастапқы деңгейі есепке алынбаса, салыстыру әділетсіз болады.
Сондықтан білім сапасын өлшеу тыныш, көпөлшемді және ашық болуы керек. Бізге жарыс кестесінен гөрі, шешімге жақын карта қажет: қай жерде қолдау керек, қай жерде тәжірибе жақсы, қай жерде жүйе өзі кедергі болып тұр.
Дұрыс өлшеу бәрін бір күнде түзетпейді. Бірақ ол әңгімені айыптаудан түсінуге, түсінуден нақты әрекетке ауыстырады. Білім жүйесіне дәл осындай сабырлы дәлдік жетіспейді.